تبلیغات
شهر خرم آباد - به رنگ لری

به رنگ لری

نویسنده :ساسان عسکری
تاریخ:سه شنبه 1392/01/27-07:44 ب.ظ

اشاعه فرهنگ در حال فراموش شدن، آیین‌های فراموش شده و کمتر توجه شده، معرفی شایسته داشته های اقتصادی و فرهنگی و تاریخی، بیان مشکلات و کاستی‌هایی که در سیمای ملی فرصت نمایش آن‌ها نیست و وجود ندارد و ... از جمله اهداف تاسیس شبکه های استانی در ایران است.

بی شک بیشتر از آنچه که در بالا گفته شد می‌تواند جزو اهداف سیمای استانی هر استان در کشور عزیزمان ایران باشد. اما جدای از تمام این اهداف شمرده شده می‌توان به حفظ ارزش زبان محلی (لهجه، گویش) اشاره کرد. مطمئنا این هدف در راس تمام اهداف سیمای استانی قرار دارد و سیمای استانی موظف است آن را به شکلی مورد احترام قرار دهد و در جهت حفظ و اشاعه آن کوشا باشد. خواسته‌ی تمام مردمان هر استانی هم تنها همین مسئله است که اگر شبکه‌ی تلویزیونی مربوط به ما است پس باید به زبان ما صحبت کند، چیزی که متاسفانه در شبکه افلاک استان لرستان، جز در موارد کم و خاص اندک توجهی به آن نمی‌شود.

1.حفظ و اشاعه زبان یک قوم بی شک به آیندگان آن یعنی کودکان و خردسالان امروز بستگی دارد. مع الاسف شاهد آن هستیم که در شبکه افلاک لرستان برنامه کودکان با زبان بیگانه، یعنی فارسی پخش می‌شود، حتی با تصور لهجه بودن لری پذیرفته نیست در سیمای مرکز لرستان غیر از آن با کودکان این مرز و بوم صحبت شود. پیش از ایام نوروز در نوشتاری که به لری نوشته بودم، این نکته را ذکر کردم که محیط اطراف یک کودک پر است از برنامه‌هایی در حال پخش که تماما به زبان فارسی در حال پخش هستند، از برنامه های تلویزیونی و رادیویی گرفته تا آهنگ‌ها و موسیقی‌هایی که کود می‌شنود اکثرا فارسی هستند، خب اگر ما به عنوان مردمان این سرزمین باری بر آن بگذاریم و کودک خود را از آنچه که متعلق به اوست محروم‌تر کنیم در نهایت همان کاری را با «لری» به عنوان زبان مادری او خواهیم کرد که زبانهای فراموش شده آن راه را رفته‌اند و امروز دیگر کسی با آن‌ زبان‌ها تکلم نمی‌کند.

2.برنامه "شو اسبی" که از ابتدای زمستان در حال پخش است، در ایام نوروز هم به پخش خود ادامه داد. جدای از بار مثبتی که این برنامه دارد، که به طور خاص مربوط به بخش «چینه، چینه» است، تکراری بودن آن کم کم آن را به یک امر خسته کننده تبدیل کرده است. آیتم‌های تکراری در طول یک فصل این بار منفی را دیکته می‌کنند که بیینده این برنامه از دیدن هرشب آن دارد خسته می‌شود.

باری، در ایام نوروز این برنامه بخشی داشت به عنوان گفتگو. در هر شب با ورزشکاری، هنرمندی، مخترعی و یا از مجریان سابق صدا و سیمای مرکز لرستان دعوت به عمل می‌آمد تا با آن‌ها در مورد کار و گذشته و سوال‌هایی از این دست پاسخ دهند. با نهایت تاسف شاهد آن بودیم که در 99% از این گفتگوها زبان فارسی به عنوان زبان پرسش و پاسخ مورد توجه قرار می‌گرفت، حال آنکه فرد مصاحبه کننده و مصاحبه شونده به لری کاملا تسلط داشتند.

"ممکن است کسی غیر لر برنامه شو اسبی را مشاهده کند و نتواند بفهمد که ما چه می‌گوییم فارسی مصاحبه می‌کنیم"، این حرف را مجری‌ای می‌زد (و مجریانی می‌زنند) که تا همین چند لحظه پیش از این جمله در حال بحث با همراه همیشگیش در برنامه، لری صحبت می‌کرده است. چنانچه گفته شد رسالت یک شبکه استانی و شاید مهم‌ترین رسالتش صحبت به زبان محلی آن استان است، نمی‌شود با این تصور که ممکن است کسی غیرِ لر برنامه های شبکه استانی افلاک را به تماشا نشسته است این هدف را تعطیل کنیم و به کنار بگذاریم، که اگر اینگونه بود پس چه نیازی هست شبکه استانی افتتاح شود در حالیکه صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران به قدر کفایت در حال پخش برنامه به زبان فارسی است؟

 شاید ذکر این نکته خالی از لطف نباشد که دانسته شود، یک فرد غیر لر به تماشای سیمای استانی افلاک می‌نشیند تا برنامه ای به زبان تکلمی لری ببیند و تماشا کند، اگر ما با یک پیش فرض غلط او را محروم کنیم آیا کاری درست انجام داده‌ایم؟ پیش فرض تمام شبکه های استانی در کشور پخش برنامه برای عده ای محدود در محدوده یک استان و یا یک بخش جغرافیایی خاص در کشور است، که دارای زبان و فرهنگ خاص خود هستند، در هیچ کجا ذکر نشده است که چون ممکن است یک فرد غیر لر برنامه های سیمای افلاک را تماشا کند پس باید فارسی حرف زدن را هم در نظر بگیریم، که اگر چنین بود باید در برنامه های سیمای ملی انگلیسی صحبت کنیم چون ممکن است یک فرد نا آشنا به زبان فارسی در حال تماشای برنامه نود باشد.

3.سریال «به رنگ سیب» که ابتدا از شبکه شما پخش شد و سپس در سیمای افلاک هم در ایام نوروز تکرار شد جدای از تمام بحث‌های فنی‌اش که بنده به آن ناآشنا هستم و توانایی نظر دادن در آن مورد را ندارم، حداقل از نظر تکلم زبان فیلمنامه و بازیگران فاقد هرگونه ارزش بود.

لهجه ای من در آوردی و سبک که بازیگران با آن صحبت می‌کردند، نه لری ثلاثی بود، نه لری مینجایی و نه لری بختیاری و نه لری کهکیلویه ای! قبلا چند سریال ساخته شبکه های استانی را که از سیمای ملی پخش می‌شد را دیده بودم. در تمام این سریال‌ها چنانچه زبان تکلم در فیلمنامه ترکی یا کردی یا گیلکی یا عربی و... بود سریال دارای زیرنویس بود، با فرض اینکه کسی هم چیزی از لری نمی‌دانست چه لزومی داشت اینگونه مسخره به بیان دیالوگ‌ها در سریال به رنگ سیب صحبت شود؟ نیمی فارسی، نیمی لری! آیا بهتر نبود با توجه اینکه ممکن است کسی پیش زمینه ای از لری نداشته باشد، لری صحبت شود و با نوشتن زیرنویس فارسی این بار را از دوش خود برداریم تا اینچنین به راه اشتباه نرویم!

شاید گفته شود بازیگران فارسی زبان هم در این سریال حضور داشته‌اند، خُب اولا چه نیازی به حضور بازیگران نا آشنا به لری در سریال بوده است؟ چنانچه که دیدیم مردمی که به رنگ سیب را تماشا می‌کردند بیشتر به خاطر بازیگران بومی آن را به نظاره می‌نشستند تا به خاطر بازیگران غیر لر!و نیز آیا بازیگر توانای لر که به لری هم آشنا باشد در ایران وجود نداشته است؟ ثانیا، اگر هم به حضور این بازیگران در سریال به رنگ سیب تن داده‌ایم می‌شد فقط بخش‌های حضور آنان را به فارسی تکلم کرد،که با توجه به روال داستان منطقی جلوه می‌کرد.

به هر ترتیبی بود این سریال با زبان اختراعیش که پیش از این گاه بین جوانان به تمسخر برای فارسی حرف زدن بیان می‌شد پخش شد، و این در تصور و خیال یک فرد غیر لر صدمات پرمخاطره ای در مورد فرهنگ و زبان مردمان لر خواهد داشت که در آینده شاهد آن خواهیم بود. این مشکل پر دامنه در حالی همچنان ادامه دارد که عده ای از مجریان سیمای افلاک به دلیل تسلط نداشتن به لری کلمات فارسی را به جای کلمات روزمره لری به کار می‌برند که امیدوارم این اشکال هم از روی عمد نباشد و با تمرین و گوشزد رفع شود.

نهایت اینکه امیدوارم در آینده و با توجه به این گفته‌ها، سیمای مرکز لرستان با بیشتر بها دادن به زبان مردمان این دیار در صدد فرهنگ‌سازی بیشتر باشد که این امر تحقق نمی‌یابد مگر با پخش یک بخش اخبار به زبان تکلمی لری، برنامه کودک به زبان تکلمی لری، سریالهایی با زبان تکلمی لری و مواردی از این دست. در بسیاری از شبکه های استانی این موارد تماما مورد توجه قرار می‌گیرد که متاسفانه با کم بودن حساسیت در لرستان به این نکات خطر فراموشی لری بیخ گوش ما ایستاده است.


چاپ شده در شماره 138 هفته نامه اقتصاد لرستان



نوع مطلب : فرهنگی  تحلیلی 

داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
قاسم بیرانوند
سه شنبه 1392/02/17 10:35 ب.ظ
با سلام و عرض ادب ، بخشی از مطلب که مربوط به سریال به رنگ سیب بود واقعا به دلم نشست و حرف دل ما رو زدید ، شما را لینک میکنم با اجازه
پاسخ ساسان عسکری : پاینده باشید
نعمتی
چهارشنبه 1392/01/28 06:53 ب.ظ
مطلب جالبی بود و انتقاداتتون کاملا بجاست.
پاسخ ساسان عسکری : پاینده باشی
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر